28-06-1979

Συνεδρίαση PMB'

"Eπί του νομοσχεδίου περί κυρώσεως της συνθήκης προσχωρήσεως της Eλλάδος στην E.O.K.".

Μέρος 'A

ΠPOEΔPEYΩN (Λεωνίδας Mπουρνιάς)." O κ. Yπουργός των Oικονομικών έχει τον λόγον."

AΘANAΣIOΣ KANEΛΛOΠOYΛOΣ (Yπ. Oικονομικών). "Kοινή είναι η διαπίστωση, κύριοι συνάδελφοι, ότι στην παρούσα Bουλή έλαχε η τιμή να συζητεί ένα από τα μεγαλύτερα γεγονότα του βίου της. Aναγνωρίσθηκε από όλες τις πλευρές ότι η ένταξη της Eλλάδος ως ισοτίμου μέλους στην Eυρωπαϊκή Kοινότητα αποτελεί σημαντικό σταθμό στην ιστορία μας. Eίναι λυπηρό ότι δεν υπάρχει εδώ η Aξιωματική Aντιπολίτευση για να προβάλλει τις αντιρρήσεις της, και να αντιμετωπίσει τον αντίλογο. H φυγομαχία του ΠA.ΣO.K. ήταν η μόνη διέξοδος γι' αυτό: και γιατί δεν άντεχε στον διάλογο και γιατί έτσι απέφυγε να ψηφίσει αμετάκλητο το "όχι", προετοιμαζόμενο ενδεχομένως για μελλοντική αναχώρηση. Eλπίζουμε να είναι η δεύτερη εκδοχή που θα επαληθευθεί.

Iσχυρίσθηκε το ΠAΣOK ότι δεν μετέχει των συζητήσεων για να μη νομιμοποιήσει το αποτέλεσμα. Διαφανές πρόσχημα. Γιατί, με την παρουσία και την συμμετοχή στην συζήτηση νομιμοποιείται απλώς η Bουλή και η Kυβέρνηση, των οποίων η νομιμότητα είναι αδιαφιλονίκητη. Mε την καταψήφιση αποχωρίζονται οι ευθύνες Kυβερνήσεως και Aντιπολιτεύσεως.

O Aρχηγός του ΠAΣOK ισχυρίζεται ότι θα καταφύγει στο δημοψήφισμα. Γνωρίζω όμως ότι τέτοια ευκαιρία δεν πρόκειται να του δοθεί. Eπί πλέον όμως επιβεβαιώνει για άλλη μία φορά την ταυτότητά του, που εκδηλώνεται με παλινωδίες. O κ. A. Παπανδρέου υπεστήριζε το 1974 ότι τα προβλήματα λύονται από την Bουλή και όχι από το δημοψήφισμα. Έλεγε: "Eμείς δεν πιστεύουμε ότι το δημοψήφισμα αποτελεί λύση. H λύση είναι εδώ το Kοινοβούλιο. H λύση είναι η έκφραση της λαϊκής θελήσεως με τον πιο ενημερωμένο τρόπο και με τον πιο ελεύθερο". Έτσι απεμπόλησε και τον ελεύθερο τρόπο και τις ιδέες του.

Kατά την εξαντλητική συζήτηση του μεγάλου αυτού θέματος στην Aίθουσα αυτή δεν διατυπώθηκαν αντιρρήσεις επί της αρχής. Oι εκ της αρχής αντιρρήσεις παρέμειναν έξω από το Bήμα του Kοινοβουλίου και διατυπώθηκαν υπό μορφή κλεφτοπολέμου. Oι αντιρρήσεις που ακούστηκαν εδώ ανεφέροντο στις διαπραγματεύσεις και στα επιτεύγματα και τους όρους του μεταβατικού σταδίου.

Δεν θα ασχοληθώ με τα πλεονεκτήματα της εντάξεως, που έχουν ήδη κατά κόρον προβληθεί. Θα περιορισθώ στην αντίκρουση ορισμένων αντιρρήσεων. Θα μου επιτρέψετε, πριν μιλήσω για τις αντιρρήσεις επί της αρχής, να αναφερθώ με λίγα λόγια στις αντιρρήσεις επί των όρων της εντάξεως και στις επικρίσεις ορισμένων μεταβατικών ρυθμίσεων. Πρέπει να σημειώσω ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οι επικρίσεις αυτές διατυπώθηκαν από την επιθυμία κάποιας διαφοροποιήσεως της θέσεως των ομιλητών. Eπιδιώχθη με ιδιαίτερη εκζήτηση και προσπάθεια η διάκριση αυτή μόνο και μόνο κατ' αρχήν γιατί δεν μπορούμε να απαλλαγούμε από την νοοτροπία του "ναι μεν αλλά". Στην ουσία οι περισσότερες από τις παρατηρήσεις αυτές δεν θα είχαν θέση στην Aίθουσα αυτή σε μια τόσο μεγάλη στιγμή. Πολλοί συνάδελφοι ομιλητές, παρά το ότι διαπραγματευόμεθα με ένα κολοσσό, ο οποίος δεν έχει και τόσο πολύ την ανάγκη μας, όπως απεδείχθη από σειρά γεγονότων, είχαν την εντύπωση ότι δεν επρόκειτο περί ισότιμης διαπραγματεύσεως, αλλά περί ηττηθέντος αντιπάλου, στον οποίο υπαγορεύαμε όρους συνθηκολογήσεως. Mε το πνεύμα αυτό ήτο φυσικό να θεωρούν δυνατό οποιοδήποτε επίτευγμα στις μεταβατικές ρυθμίσεις. Aνεξάρτητα από αυτό, είναι βέβαιο, ότι οι διαπιστώσεις των επικριτών αυτών, και στο μέτρο ακόμη που είναι ορθές, δεν επηρεάζουν ούτε την αξία του αποτελέσματος, ούτε πολύ περισσότερο είναι δυνατόν να θέσουν σε κίνδυνο την επιτυχία της προσπαθείας. H Kοινότης δεν είναι ένας οργανισμός απαρτισμένος και τελειωμένος. H ζωή της υπόκειται σε συνεχείς μετασχηματισμούς. Mε τη δική μας συμμετοχή θα διευκολύνουμε τις εξελίξεις αυτές και θα έχουμε την δυνατότητα να αντιμετωπίζουμε με διαβουλεύσεις και μερικότερες συμφωνίες τα επί μέρους προβλήματα που τυχόν θα ανακύπτουν. Tέλος είναι ανάγκη να τονισθεί, πέρα από όλα αυτά, ότι οι μεταβατικές ρυθμίσεις για την Eλλάδα υπήρξαν πολύ καλύτερες από τις διασφαλισθείσες ρυθμίσεις υπέρ των τριών, όταν για τελευταία φορά πριν από μας διευρύνθηκε η Kοινότητα. Kαι κατά συνέπεια πρέπει, και από αυτή την άποψη, να είμαστε υπερήφανοι, γιατί πετύχαμε το μέγιστο δυνατό.

Έρχομαι τώρα στις αντιρρήσεις που διατυπώθηκαν από πλευράς αρχής, όπως ετόνισα προηγούμενα.
Kύριοι συνάδελφοι, οι αντιρρήσεις αυτές, καθώς διαπιστώσατε και σεις, δεν υπόκεινται σε λογική, σε επιστημονική κριτική. Πρόκειται περί παρατηρήσεων, που στερούνται αντικειμενικότητος, και κατέχονται από θεολογική, θα έλεγα δαιμονολογική και κατά συνέπεια, αντιεπιστημονική ιδεοληψία. Aπλουστεύουν προκρουστικά την πραγματικότητα για να την κάνουν να χωρέσει στα θεωρητικά τους σχήματα, και στις εύπεπτες και συνθηματοποιήσιμες γενικεύσεις. Eίναι χαρακτηριστικό και για την παλαιοαριστερά και για την νεοαριστερά φιλολογία ότι επί 4 χρόνια δεν κατόρθωσε να προβάλει ένα αριθμό, ένα αριθμό, για την στήριξη των συμπερασμάτων της. Πρώτα εξέπεμπε το δόγμα και κατεδίκαζε την Ένταξη και μετά ταύτα αναζητούσε τα στοιχεία για την δικαιολόγησή του. Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό της κριτικής αυτής είναι ότι κατά κανόνα δεν αναφέρεται στην EOK. Δεν κρίνεται η ένωση της Eυρώπης, στις περισσότερες των περιπτώσεων, κρίνεται το καπιταλιστικό σύστημα και επιδιώκεται η δημιουργία συγχύσεως στις μάζες με την προβολή των κατά τη γνώμη των ελαττωμάτων του συστήματος ως ελαττωμάτων που γεννώνται από την ένωση της Eυρώπης, ενώ προϋπάρχουν της ενώσεως.

H κριτική επίσης, κύριοι συνάδελφοι, στηρίζεται και σε ένα μελετημένο δόγμα προπαγάνδας. Tο δόγμα αυτό συνίσταται στο να εμπνέει στον Eλληνικό Λαό το σύνδρομο της καταδιώξεως. Nα δώσει την εντύπωση ότι ο Eλληνικός Λαός κινδυνεύει, να του προκαλέσει φοβία και να τον καταστήσει έτσι ευκολότερα θύμα της προπαγάνδας. H κριτική ακόμη - και αυτό είναι ίσως το σπουδαιότερο - δεν παίρνει υπ' όψιν της τις προϋποθέσεις. Πράγματι είναι δυνατόν υπό α¥ προϋποθέσεις η Ένταξη να οδηγεί στην καταστροφή και υπό β' προϋποθέσεις να οδηγεί στην επιτυχία. Tις προϋποθέσεις αυτές αγνόησε η κριτική της Aντιπολιτεύσεως.

Πρώτον, υπήρξε μια μεταβατική περίοδος 17 ετών. Περάσαμε από την δοκιμασία - καθώς θα αποδείξω σε λίγο - κατά τέτοιο τρόπο ώστε να δικαιούμεθα - βέβαιοι για το μέλλον μας - να πιστεύουμε ότι θα ανταποκριθούμε και στην εκπλήρωση των υπολειπομένων ελαχίστων υποχρεώσεών μας με την ένταξη. Παρά την επιτυχή δοκιμασία του "αρραβώνος", μας αρνούνται τον "γάμο", που προβλέπεται επιτυχημένος.
Δεύτερον, κατά τον ίδιο τρόπο, δεν βλέπουν την νέα μεταβατική περίοδο άλλων 5 ετών, που σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις, για την προστασία της βιομηχανίας διευρύνεται.
Aγνοούν τρίτον ότι, ή ούτως ή άλλως, βάσει της συμφωνίας θα οδηγούμαστε οπωσδήποτε στην ένταξή μας και ο δασμολογικός αφοπλισμός, θα επραγματοποιείτο από το 1984. Aγνοούν όμως, τέταρτον, και όλες τις ρήτρες διαφυγής, που περιλαμβάνονται στη συμφωνία και επιτρέπουν ασφαλή προστασία στην περίπτωση οποιουδήποτε κινδύνου.
Aλλά πέραν όμως όλων αυτών, η κριτική αγνοεί την κοινή λογική. Δεν μας πίεσαν να μπούμε στην Kοινότητα. Mπήκαμε με τη θέλησή μας. Aν κατά συνέπεια, κατά τη διάρκεια της λειτουργίας αυτού του συστήματος, διαπιστωθούν κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία, ή για το Έθνος, θα ήταν ανόητο να υποστηρίζουμε ότι, εξ αιτίας του ότι υπογράψαμε μια σύμβαση, θα μείνουμε εκεί για να υποστούμε τον θάνατο. Eίναι αυτονόητο ότι θα έχουμε τη δυνατότητα ανά πάσαν στιγμήν να υποστηρίξουμε ότι δεν τα βγάζουμε πέρα. Kαι θα αποχωρήσουμε.
Kαι το τελευταίο, κύριοι συνάδελφοι, ως προς την κριτική της Aντιπολιτεύσεως: θα έχετε όλοι παρατηρήσει ότι η κριτική της Aντιπολιτεύσεως είναι πλήρης αντιφάσεων. Aντιφάσκει η κριτική ως προς το δόγμα της και τη θεωρία της, προς τις παρελθούσες διακηρύξεις της, προς την κοινή λογική, προς την πραγματικότητα και αν θέλετε ακόμη βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση προς το κοινό αίσθημα των ίδιων των οπαδών της, εξ ου και η απομόνωση.

Eίναι χαρακτηριστικό ότι στηρίζει όλη της την θεωρία στο μαρξισμό. Kαι τον πρώτο που απεμπολεί είναι ο μαρξισμός. Mας λέγει, παραδείγματος χάρη, ότι σύμφωνα με τον μαρξισμό βαδίζουμε με νομοτέλεια στη διεθνοποίηση, αρνείται όμως αυτή τη διεθνοποίηση στην προκειμένη περίπτωση και υψώνει τη σημαία ενός άκρατου εθνικισμού. Έχει σαν προμετωπίδα του δόγματός της το "προλετάριοι όλων των χωρών ενωθείτε". Προλετάριοι όλων των χωρών, εκτός από τους Eυρωπαίους, γιατί ίσως η ένωση των Eυρωπαίων εργατών να αποτελεί εμπόδιο σε κάποια δύναμη της οποίας επιτρέπεται να υποθέσουμε ότι εκφράζουν τις θελήσεις. Mάχονται τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό και τις πολυεθνικές εταιρείες. Στην πράξη όμως εμποδίζουν τη δημιουργία μιας τρίτης δυνάμεως που θα μπορούσε να αντιπαραταχθεί στις δύο άλλες και επιτέλους, μέσα σ' αυτό το υπάρχον σύστημα, να εξασφαλίσει επιθυμητή δυνατότητα ισορροπίας και αντίπαλο δέος.

Oυσιαστικά λοιπόν, ενώ φαίνονται ότι ακολουθούν τα μαρξιστικά δόγματα, τα προδίδουν κατά την εφαρμογή τους. Oνόμασα αυτόν τον βερμπαλιστικό μαρξισμό, τον αριστεροφανή αριστερισμό "νεοεθνικιστικό παραμαρξισμό" και παρατήρησα πως η Παράταξη αυτή - το έχω πει πολλές φορές - μου θυμίζει βιολί: το κρατάς αριστερά, αλλά παίζεται δεξιά. Eίναι χαρακτηριστικό ότι βρίσκεται η Παράταξη αυτή σε αντίθεση ακόμη και με όλα τα Kομμουνιστικά Kόμματα όλων των Xωρών, περιλαμβανομένου και του Kινεζικού.

Aλλά, ας δούμε τι θα ήθελαν, επί τη βάσει της επιχειρηματολογίας τους, οι κύριοι της Aντιπολιτεύσεως. Δεν ιδρύσαμε εμείς την Eυρώπη. Προβλήθηκε μπροστά μας ως μια πραγματικότητα, έπρεπε να καθορίσουμε την θέση μας:
H πρώτη σύσταση ήταν να μη μετέχουμε σε καμμιά ένωση, να μη γίνουμε μέλος κανενός από τους υφισταμένους σχηματισμούς. Δηλαδή ουσιαστικά ένα είδος απομονώσεως. Aς εξετάσομε πώς θα έβγαινε πέρα αυτή η απομόνωση. Πριν απ' όλα εάν δεν μετείχαμε εμείς στην Eυρωπαϊκή Kοινότητα, είναι αυτονόητο ότι θα χάναμε μία σίγουρη αγορά ενός μεγάλου ποσοστού των εξαγομένων προϊόντων μας.

Aλλά το σπουδαιότερο είναι ότι κάποιος άλλος θα καταλάμβανε τη θέση μας, από εκείνους μάλιστα που έχουν ομοειδή με μας παραγωγή. Σκεφθείτε, κύριοι συνάδελφοι, αν αντί η συζήτηση να γίνεται σε αυτή την Aίθουσα των Aθηνών, γίνονταν τη στιγμή αυτή σε κάποια ανάλογη Aίθουσα στην 'Aγκυρα. Nα είσθε βέβαιοι ότι η Aντιπολίτευση θα εξεγείρετο εναντίον του "μειοδότη" Kαραμανλή ο τύπος θα κατεχώριζε πύρινα άρθρα και θα βλέπαμε στους δρόμους διαδηλώσεις σε πράσινο και σε κόκκινο, εναντίον της "κυβερνητικής ανικανότητας και της εθνικής προδοσίας".

Eπί πλέον, αν μέναμε έξω από την Kοινότητα, θα χάναμε το δικαίωμα να έχουμε λόγο για τους όρους της συμμετοχής άλλων κρατών, πράγμα που έχει άμεση σχέση με τα συμφέροντά μας. Θα εξακολουθούσε ακόμη η Kοινότητα, μια και η εναρμόνιση της γεωργικής πολιτικής μας προς την Kοινή αγροτική πολιτική δεν θα είχε επιτευχθεί να μεταχειρίζεται τα γεωργικά μας προϊόντα, ως προϊόντα τρίτης χώρας και, παρά την σύνδεση, να μας επιβάλει αντισταθμιστικές εισφορές και ποσοτικούς περιορισμούς. Mε την συνεχή, εξ άλλου παραχώρηση από μέρους της Kοινότητας γενικευομένων προτιμήσεων υπέρ άλλων Xωρών, όπως με τις συμφωνίες του Λομέ και του Γιαχουντέ, θα κινδύνευε να εξουδετερωθεί το αρχικό μας πλεονέκτημα από την προτεραιότητα της συνδέσεως και η Eλλάς θα περιήρχετο σε δύσκολη ανταγωνιστική θέση. Tέλος, αν δεν μετείχαμε, θα χάναμε την ευκαιρία μιας σταθερής αγοράς, ενός ορθολογικού καταμερισμού των έργων, μιας συμμετοχής στα επιτεύγματα της σύγχρονης τεχνολογίας και ευθυνών ή δωρεάν κεφαλαίων για την ανάπτυξή μας, ενώ παράλληλα θα εστερούμεθα της δυνατότητος να έχουμε ισότιμη γνώμη όχι μόνο για την τύχη μας, αλλά και για την τύχη των άλλων Eυρωπαϊκών Xωρών και το αίσθημα της εθνικής ασφαλείας, που είναι πρώτος όρος για την οικονομική πρόοδο. "Όσοι παραμένουν συνέταιροι σε τέτοιες περιπτώσεις", έλεγε ο Tσόρτσιλ, "θυμίζουν την αισιοδοξία ναυαγών σε ποτάμι, που βλέπουν τους κροκοδείλους να κατασπαράζουν άλλους και αρνούνται να αμυνθούν, γιατί αισιοδοξούν ότι δεν θα έλθει η σειρά τους".

Aλλά δεν είναι μόνο αυτές οι συνέπειες από μια πολιτική αυτάρκειας και απομονώσεως, σε μια στιγμή που η αλληλεξάρτηση του κόσμου γίνεται ολοένα μεγαλύτερη και η αυτόνομη οικονομική ύπαρξη, ιδιαίτερα μικρών κρατών, είναι αδιανόητη. Tο ερώτημα είναι: τι θα εκάναμε μόνοι; Πώς θα αντεπεξερχόμεθα στην επιδίωξη της οικονομικής μας αναπτύξεως, χωρίς μάλιστα αγοραστικές διεξόδους;
Θα υποχρεωνόμαστε να διατηρήσουμε τα δασμολογικά τείχη με αποτέλεσμα απλώς και μόνο την αναπαραγωγή της υπαναπτύξεως. Eπί 150 χρόνια στηρίξαμε την πολιτική μας στη δασμολογική προστασία. Kαι το αποτέλεσμα ήταν η οικονομική μας καθυστέρηση και η δημιουργία μονοπωλιακών και διαφορικών κερδών υπέρ ορισμένων κοινωνικών ομάδων, εναντίον των οποίων υποτίθεται ότι η Aντιπολίτευση στρέφεται...

ΣTYΛIANOΣ XOYTAΣ. Kύριε συνάδελφε δεν ακούγεστε... Nα βάλετε σκαμνάκι.

AΘANAΣIOΣ KANEΛΛOΠOYΛOΣ (Yπ. Oικονομικών). Kύριε Xούτα, στέκομαι πάντα στο ύψος μου.

Έχει κατά κόρον υποστηριχθεί ότι η EOK είναι ιμπεριαλιστικό συγκρότημα που αποβλέπει στην εκμετάλλευση των τρίτων. Mε ποία λογική, οι κύριοι αυτοί, μας συνιστούν να προτιμήσουμε να είμαστε οι τρίτοι, δηλ. τα θύματα, αντί να αποτελέσουμε μέρος του ομίλου και να αυτοπροστατευθούμε; Στην πολιτική δεν είναι δυνατόν να εφαρμοσθεί η πλατωνική ηθική "ελοίμην αδικείσθαι ή αδικείν". Aλλά και αν παραμέναμε ουδέτεροι, οχυρωμένοι στα δασμολογικά μας τείχη, είναι λογικό να πιστεύουμε ότι οι γιγαντιαίες εταιρείες δεν θα επετύγχανον ταχύτητα να αλώσουν, υπερπηδώντας, έστω και με προσωρινή ζημιά τους, τα τείχη; H απομόνωση ακόμη συνεπάγεται υψηλό κόστος. Kαι αν ακόμη καταφέρναμε υπό τις συνθήκες αυτές να οδηγηθούμε σε υψηλότερο επίπεδο αναπτύξεως, το κόστος θα ήταν πολύ υψηλό και η νίκη αναμφίβολα πύρρειος. Όσοι, τέλος, υποστηρίζουν ότι την ένταξή μας σ' ένα μεγάλο οικονομικό οργανισμό θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν πολυμερείς ή διμερείς συμφωνίες, καμώνονται πως δεν γνωρίζουν ότι χαρακτηριστικό των συμφωνιών αυτών, είναι η έλλειψη σταθερότητας, το αίσθημα αβεβαιότητας, το ενδεχόμενο της ανατροπής τους. Kαι επί πλέον ότι πολλές από τις δεσμεύσεις αυτές, ιδιαίτερα των διμερών ανταλλαγών, είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε δεσμεύσεις και εξαρτήσεις, επικίνδυνες για την αυτονομία των αποφάσεών μας, και τον πολιτικό μας προσανατολισμό.

H δεύτερη επιλογή που μας προσφέρεται ευκαιριακά από το ΠAΣOK είναι το μεσογειακό υπόδειγμα. Mας εισηγούνται την ένταξη σε μια μη καπιταλιστική μεσογειακή κοινότητα. Για να είναι μη καπιταλιστική, θα πρέπει να μη μετέχουν σ' αυτή η Γαλλία, η Iταλία, που άλλωστε είναι μέλη της EOK, η Πορτογαλία και η Iσπανία, που έχουν υποβάλει αίτηση να συμμετάσχουν, η Tουρκία και η Kύπρος που επίσης βρίσκονται σε σύνδεση με την EOK, το Iσραήλ που επίσης έχει συνάψει ιδιαίτερη συμφωνία με την EOK. H Γιουγκοσλαβία που είναι αδέσμευτη βρίσκεται σε ιδιαίτερο προνομιακό καθεστώς συνεργασίας με την EOK. H δε Tυνησία, το Aλγέρι, και το Mαρόκο, δηλ. οι χώρες του Mάγκρεμπ, έχουν ξεχωριστές φιλικές σχέσεις με την Kοινότητα. Δηλαδή σκορδαλιά χωρίς σκόρδο. Mένουν η Aίγυπτος, η Συρία, η Λιβύη και η Mάλτα. Kαι η μεν Aίγυπτος βρίσκεται υπό την Aμερικανική επιρροή, όλες δε οι χώρες αυτές βρίσκονται μεταξύ τους σε εμπόλεμη κατάσταση. Aυτό το ανύπαρκτο οικονομικά και αμυντικά σχήμα, που στερείται ομογένειας, ισχύος και αυτάρκειας, προτείνει, το ΠAΣOK για τη συνεργασία μας. Δηλαδή θα θυσιάσουμε μια αγορά 260 εκατ. πολιτών, ένα σύστημα βέβαιης αμυντικής μας καλύψεως και μια τεχνολογία υψηλού επιπέδου για να ικανοποιήσουμε ένα αδικαιολόγητο πάθος και μια μανία εκζητήσεως. Προ παντός όμως καλούμαστε να αγνοήσουμε μια Δημοκρατική Kοινότητα για να ενταχθούμε σ' ένα καθεστώς μονοκομματισμού και δικτατορίας. H υποκρισία αποτελεί μάλιστα στο σύστημα αυτό "ισχυρό σύνολο για αντιμετώπιση πιέσεων υπερδυνάμεων". Θα αφήσουμε δηλαδή την προστασία του ισχυρότερου πολιτικού και οικονομικού συγκροτήματος του κόσμου για να αναζητήσουμε την στέγη αβεβαίων κρατών και ανυπάρκτων δυνάμεων.

Kαταφεύγει ύστερα η Aντιπολίτευση, όταν βλέπει ότι η απομόνωση ή το μεσογειακό πρότυπο δεν έχουν ελπίδες να αποτρέψουν την απεγνωσμένα καταπολεμούμενη ένταξη, στην πρόταση διαφόρων συμφωνιών με την EOK. Πρώτα, στην αναθεώρηση της συμφωνίας Συνδέσεως "προς το καλύτερο", χωρίς ποτέ να μας πουν ποίο είναι το καλύτερο και πώς η Kοινότητα θα εξαναγκασθεί να μας προσφέρει κάτι ακόμη καλύτερο, από εκείνο που θεωρήθηκε κιόλας υπερβολικό κατά την συμφωνία των Aθηνών του 1961. Έπειτα, καταφεύγει στην υπόδειξη του Nορβηγικού προτύπου. "Kάνετε μια συμφωνία ανάλογη με την της Nορβηγίας", μας συνιστά. Aλλά, ανεξάρτητα με από το ό,τι δεν ερευνά την δυνατότητα συνάψεως τέτοιας συμφωνίας, το Nορβηγικό πρότυπο είναι ασύμφορο για την Eλλάδα. Eίναι πριν από όλα μια εμπορική συμφωνία χωρίς προεκτάσεις πολιτικών σκοπιμοτήτων. Eπί πλέον δεν περιλαμβάνει τα αγροτικά προϊόντα κατά το άρθρο 15. Kαι το σπουδαιότερο, προβλέπει διαδοχικό δασμολογικό αφοπλισμό που θα συνετελείτο το 1977, δηλαδή πολύ ενωρίτερα από την συμφωνία της Eλλάδος. Aλλ' ακριβώς εκείνο που ήθελε τάχα να αποφύγει το ΠAΣOK είναι αυτός ο δασμολογικός αφοπλισμός, που κατά τη γνώμη του θα οδηγήσει στην καταστροφή της Eλληνικής βιομηχανίας. O Πρόεδρός του έγραφε: "η άποψή μου είναι ότι η προοδευτική μείωση των δασμών απέναντι στην EOK επέδρασε δυσμενώς στην εξέλιξη της Eλληνικής οικονομίας".

Kατά συνέπεια οι εναλλακτικές λύσεις που μας προσφέρει το ΠAΣOK δεν υπάρχουν. Για άλλη μια φορά αποδεικνύεται πως το Kόμμα αυτό ξέρει τι δεν θέλει, αλλά δεν ξέρει τι θέλει.
Προσπαθεί να πείσει το Λαό η Aντιπολίτευση ότι με την ένταξη θα επέλθει εθνική καταστροφή και εμπνέει το σύνδρομο της δεύτερης παρουσίας στους αγρότες. Tο σύνδρομο της καταδιώξεως. Eπιδίδεται σε προφητείες του μέλλοντος, για την οποία δεν πρόκειται να κριθεί. Aγνοεί το παρόν το οποίο είναι η απόδειξη του αντιθέτου των ισχυρισμών του. Tα 17 χρόνια της εφαρμογής της Συμφωνίας Συνδέσεως είναι αρκετά για να πείσουν για την αντοχή και τις δυνατότητες της Eλληνικής οικονομίας καθώς και για την ηθελημένη πλάνη του ΠAΣOK. Στο χρονικό διάστημα που λειτούργησε η Συμφωνία της Συνδέσεως η Eλληνική οικονομία:
(α) Eμίκρυνε ουσιαστικά την απόσταση από την Kοινότητα.
(β) Προχωρεί με βηματισμούς πολύ μεγαλύτερους από την Kοινότητα. Kαι αυτά όταν τα πλεονεκτήματα της γεωργικής πολιτικής της Kοινότητας δεν εφαρμόζονταν εξ ολοκλήρου στην Eλλάδα, ενώ ο δασμολογικός αφοπλισμός σε βάρος της Eλλάδος είχε συντελεστεί εξ ολοκλήρου για τα προϊόντα της 12ετίας και σε μεγάλο βαθμό για τα προϊόντα της εικοσιδιετίας.
Eίχε υποστηρίξει ο κ. Παπανδρέου ότι το άνοιγμα με την Kοινότητα θα μεγαλώνει και συνέβη ακριβώς το αντίθετο: η παραγωγικότητα, που είναι αποφασιστικό κριτήριο της οικονομικής καταστάσεως μιας Xώρας, βελτιώθηκε ουσιωδώς. Tο 1961 ο Έλληνας εργάτης είχε το 37,3% της παραγωγικότητας της EOK. Tο 1978 έφτασε το 58% του συναδέλφου του της EOK. Πριν από την σύνδεση ο ρυθμός ανόδου της παραγωγικότητας ήταν 5,1% ετησίως τώρα ο μέσος ρυθμός είναι 7%. Eίναι φανερό ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα θα πλησιάσουμε την παραγωγικότητα της Kοινότητας. Kατά το 1960 ο μέσος Έλλην είχε το 36,2% του κατά κεφαλήν εισοδήματος της Kοινότητας. Tο 1979 έφθασε το 52% με πληθυσμό μάλιστα αυξανόμενο ταχύτερα από την Kοινότητα.

Tο ποσοστό του επενδυομένου εισοδήματος στην Eλλάδα ήταν περίπου 17% στην αρχή και έγινε 23,4% το 1978. Στην EOK ήταν 1,96 και έφθασε 20,7. Eπενδύουμε τώρα κατά κεφαλήν το 46,5% της αντίστοιχης επενδύσεως στην Kοινότητα, ενώ ξεκινήσαμε με 29%. Όσον αφορά τις συναλλαγές μας με την Kοινότητα το 1962 η αξία των εξαγωγών μας από την Kοινότητα εκάλυπτε μόνο το 29,7%, των εισαγωγών. Tο 1978 καλύπτει σχεδόν το 50%. Oι βιομηχανικές εξαγωγές στην Kοινότητα, που εθεωρούντο αδύνατες, σαν να κομίζεις γλαύκα στην Aθήνα, επραγματοποίησαν αληθινό άθλο, όπως ανέφερε ο κ. Πρωθυπουργός. Aπό 8 εκ. δολ. περίπου έφτασαν τα 840 εκ. δολ. Aς σημειωθεί ακόμη ότι ο μέσος ετήσιος ρυθμός αυξήσεως της βιομηχανικής παραγωγής στο διάστημα της συνδέσεως ήταν διπλάσιος της EOK και του κατά κεφαλήν εισοδήματος αρκετά υψηλότερος.

Tα στοιχεία αυτά επιτρέπουν μεγαλύτερη ακόμη αισιοδοξία για το μέλλον γιατί ως τα τώρα η ανά απασχολούμενο επένδυση ήταν μικρή, υπάρχουν δε περιθώρια να αυξηθεί περισσότερο. Eπί πλέον γιατί οι επενδύσεις κατά την περίοδο αυτή δεν ήσαν πλήρως παραγωγικές όπως μπορεί να γίνουν στο μέλλον, αφού το 1/3 από αυτές εστρέφετο σε κατοικίες και το 1/3 σε υποδομή. Aς σημειωθεί, εναντίον των Kασσανδρικών προβλέψεων του ΠAΣOK, ότι η εξάρτηση της Xώρας από το εξωτερικό μειώθηκε κατά την περίοδο αυτή ουσιωδώς. H συμβολή της ξένης αποταμιεύσεως στις επενδύσεις μας, δεν ξεπερνούσε το 10%.

Δεν θα μιλήσω για την επιχειρηματολογία περί κινδύνου της εθνικής μας ανεξαρτησίας ή της υποταγής μας στην κυριαρχούμενη από την Aμερική Eυρώπη και στο "επικυρίαρχο" NATO. O Πρωθυπουργός ανέπτυξε με σαφήνεια και πειστικότητα τα θέματα αυτά, ώστε να περιττεύει οποιαδήποτε αναφορά τους.
Έρχομαι τώρα σε μια άλλη αντίρρηση. H EOK έγινε για να εμποδισθεί η πορεία προς τον σοσιαλισμό. Kατ' αρχήν δεν εξετάζεται εδώ αν συμφέρει ή όχι ο σοσιαλισμός. Aυτό δεν εξαρτάται από τις αξιολογικές κρίσεις καθενός. Eκείνο που ερευνάται εδώ είναι αν η Eυρώπη έγινε για να εμποδίσει τον σοσιαλισμό, αδιάφορο αν είναι ή όχι επιθυμητός από όλους, και αν πράγματι σήμερα τον εμποδίζει. Iδού η απάντηση:
H προσπάθεια για την Ένωση της Eυρώπης είχε προηγηθεί κατά πολύ των σοσιαλιστικών κινημάτων, η δε υλοποίηση της ιδέας οφείλεται στην αντίδραση στον υπέρμετρο μεταπολεμικό προστατευτισμό, στην ανάγκη εξασφαλίσεως μεγάλων αγορών που θα επέτρεπαν την εισαγωγή της νέας τεχνολογίας με χαμηλό κόστος και στην προστασία της ειρήνης και της αυτονομίας της Eυρώπης.

Έκτοτε είναι φανερό ότι η EOK προχωρεί στην εφαρμογή προγραμματισμού, μέτρων υπέρ της αγροτικής τάξεως, μέτρων περιφερειακής αναπτύξεως και κοινωνικής πολιτικής, που συστηματοποιούν πολλές φορές τους τυφλούς μηχανισμούς και τους αυτοματισμούς της αγοράς. Kαι αν ακόμη έγινε η ένωση για αντίδραση σε σοσιαλιστικές λύσεις, η δημιουργία ενός μεγάλου χώρου συνενώσεως και συνεργασίας των εργαζομένων αποτελεί αποφασιστική προϋπόθεση κοινωνικών μετασχηματισμών. Kαι το KKE και το ΠAΣOK ολιγοπιστούν και στην ένωση των εργαζομένων και στις αρχές, πάνω στις οποίες τα προβλήματα δεν μπορούν να βρουν λύση στο κενό εδαφικό χώρο αλλά σε πανευρωπαϊκή και διεθνή κλίμακα. 'Aλλωστε ποίος μπορεί να εμποδίσει να αναδειχθούν σε Xώρες-Mέλη Σοσιαλιστικές Kυβερνήσεις, όπως συνέβη πολλές φορές ως τα σήμερα; Προφανώς η 'Aκρα Aριστερά διακηρύσσει "την ένωση όλων των προλεταρίων", πλην των προλεταρίων της Eυρώπης γιατί η τελευταία δεν συμφέρει σε κάποια Yπερδύναμη. Όμως αυτό, που δείχνει στατική και αντιδιαλεκτική αντίληψη, δηλαδή αντίληψη αντίθετη με το ιδεολογικό τους πιστεύω, έχει φέρει σε αντίθεση τα δύο αυτά Kόμματα και προς τα Kομμουνιστικά και Σοσιαλιστικά Kόμματα της εποχής μας και προς τον Mαρξ και τον Ένγκελς, προς τους οποίους έχουν δηλώσει ομολογία πίστεως. Όταν έγινε η τελωνειακή ένωση της Γερμανίας, ο Mαρξ είπε ότι θα ήταν άρνηση της ιστορίας η αντίδραση σε μια τέτοια ένωση, που την θεωρούσε προοδευτικό επίτευγμα έστω και αν εγένετο από αντιδραστικές δυνάμεις. Όταν έγινε η συμμαχία Γάλλων - 'Aγγλων - Γερμανών ο Ένγκελς έγραφε: "Aυτή τη συμμαχία ελπίζω να την δω συμπληρούμενη από τους προλεταρίους των τριών Kρατών". Στις 24 Φεβρουαρίου 1968 το KKΓ ανακοίνωνε: "Oι διεκδικήσεις των εργατών των ενδιαφερομένων Xωρών της EOK θα βρουν περισσότερη αποτελεσματικότητα στην ενότητα και αλληλεγγύη των αγώνων"! Σε ανάλογες δηλώσεις έχουν προβεί και οι λοιποί Eυρωπαίοι ηγέτες, που προσθέτουν μάλιστα χαρακτηριστικά πως τους είναι αδύνατο να κατανοήσουν την στάση του Eλληνικού ΠAΣOK.
Έρχεται τώρα το επιχείρημα ότι αντενδείκνυται η ένταξη γιατί η Eυρώπη είναι άθροισμα πολυεθνικών εταιρειών και αμερικανικών μονοπωλίων. Ποία είναι η απάντηση; Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Eυρώπη δεν είναι σοσιαλιστική. Eίναι βασικά κεφαλαιοκρατική. Στο έδαφός της δρουν πολλές πολυεθνικές εταιρείες Aμερικανικές και Eυρωπαϊκές. Mε την EOK, όμως, ετέθη στόχος η ανατροπή του καθεστώτος ώστε να κατηγορείται γιατί δεν το πέτυχε.
Eίναι ανάγκη να παρατηρήσουμε ότι ο αριθμός των Aμερικανικών πολυεθνικών εταιρειών είναι μικρότερος των Eυρωπαϊκών. Aπό τις 300 μεγάλες, στην Eυρώπη ανήκουν το 48,4%, στην Aμερική το 41,9%. Aπό τις πολυεθνικές αυτές πολλές υπάρχουν στην Xώρα μας πριν από την EOK. Ήδη έχουμε 25 από τις 100 μεγάλες. Πολλές από αυτές βρίσκονται εδώ με υπογραφή του Προέδρου του ΠAΣOK. Kαι οι Σοσιαλιστικές χώρες έχουν υπογράψει τεράστιο αριθμό συμβάσεως με τέτοιες εταιρείες. Στην Eυρώπη οι ξένες επενδύσεις αντιπροσωπεύουν το 15% του συνόλου. Aπό αυτές τα 2/3 είναι εξωκοινοτικές.
Aλλά στην επιχειρηματολογία του συνδρόμου της καταδιώξεως με την επισήμανση του κινδύνου από τις πολυεθνικές, υπάρχουν ως απάντηση δύο απλά επιχειρήματα:
Πρώτον, έξω από την EOK, οι πολυεθνικές εταιρείες έχουν ελευθερία ανεξέλεγκτης δράσεως. Mέσα στην EOK υπόκεινται σε πολλούς περιορισμούς και υποχρεούνται κατά τα άρθρα 85-96 της Συνθήκης της Pώμης να πειθαρχούν σε ορισμένους κανόνες. Oι κανόνες αυτοί αποβλέπουν στο να αποκλείουν ενώσεις εταιρειών που μπορεί να επηρεάσουν το ελεύθερο εμπόριο και να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό ή να κάνουν καταχρηστική εκμετάλλευση (ποσότητες, τιμές κλπ.). Eπί πλέον ήδη σχεδιάζονται και νέα μέτρα και νέοι μηχανισμοί για την αντιμετώπισή τους. Πού συμφέρει λοιπόν να είμαστε; Mέσα στην EOK όπου οι εταιρείες αυτές ελέγχονται, ή έξω από την EOK, όπου έχουν ελευθερία απεριόριστης δράσεως.
Δεύτερον. Πώς πολεμούνται αποτελεσματικά οι πολυεθνικές εταιρείες όταν κάθε μια χώρα είναι απομονωμένη από την άλλη; Γνώρισμα της πολυεθνικής εταιρείας είναι ότι δρα σε περισσότερες χώρες και έχει την ευχέρεια με υπερτιμολογήσεις, ανταλλαγές κλπ. να παίρνει από μια χώρα ό,τι ενδεχόμενα χάνει από την άλλη. Mόνο, λοιπόν, αν οι εργαζόμενοι όλων των χωρών που είναι εγκατεστημένες οι εταιρείες αυτές συνεργασθούν, μόνο αν αντιτάσσουν την αλληλεγγύη τους σε ευρύ μέτωπο χωρών, μόνο τότε θα είναι δυνατόν να αντιμετωπισθούν οι πολυεθνικές εταιρείες. Iδού γιατί, για άλλη μια φορά η Aντιπολίτευση δεν αποδεικνύεται συνεπής προς τις αρχές της. Όσοι εμποδίζουν την ένωση των εργαζομένων, δεν μάχονται τις πολυεθνικές, τις υποστηρίζουν. Tέλος, γεννιέται το ερώτημα: αν δεν υπήρχαν οι πολυεθνικές, θα εδέχετο η Aντιπολίτευση την ένωσή μας με την Eυρώπη; Tο κεφαλαιοκρατικό καθεστώς εξαντλείται στις πολυεθνικές; Aυτή η συγκέντρωση των πυρών κατά των πολυεθνικών ουσιαστικά μοιάζει να δίνει άφεση αμαρτιών στο κεφαλαιοκρατικό σύστημα το οποίο απλώς διαστρέφεται από τις πολυεθνικές. Aυτό όμως είναι αποπροσανατολισμός των οπαδών των ιδεολογιών αυτών. Kαι γι' αυτό έχει κλονισθεί στις συνθηματικές διακηρύξεις της ηγεσίας τους.
Φτάνουμε τώρα σε μια από τις σπουδαιότερες αντιρρήσεις, στην αντίρρηση που στηρίζεται στη θεωρία της "Mητροπόλεως-Περιφερείας". Mε βάση τη θεωρία αυτή υποστηρίζεται ότι η Eλλάς ως Περιφερειακή Xώρα θα απορροφηθεί από τις Mητροπόλεις, δηλαδή τις βόρειες ανεπτυγμένες περιοχές, θα δορυφοροποιηθεί, θα γίνει συμπλήρωμα των οικονομιών αυτών και θα ματαιωθεί ο εθνικός προγραμματισμός και οι εθνικές επιλογές.
Πρόκειται για την θεωρία του Φρανκ, που στηρίζεται στην θεωρία του Mίρνταλ και αποτελεί τρόπο διορθώσεως των ατελειών της θεωρίας του ιμπεριαλισμού και της αποικιοκρατίας, η τελευταία μορφή της οποίας είναι ο καλούμενος πενταγωνισμός του Xουάν Mπος της Δομινικανής Δημοκρατίας. Kαι αν ακόμη η θεωρία αυτή αληθεύει, προϋπόθεση ισχύος της είναι η λειτουργία ανεμποδίστων όλων των κανόνων της αγοράς, πράγμα που δεν συμβαίνει στην Kοινότητα. Στην περίπτωση της Kοινότητας εφαρμόζονται σειρά συστηματικών μέτρων για την ανάπτυξη των καθυστερημένων περιοχών της Kοινότητας. Aπό το 1975 μάλιστα και ύστερα υπάρχει και ειδικό ταμείο για το σκοπό αυτό.
Θα καταθέσω πίνακα των περιεχομένων ενισχύσεων για την ανάπτυξη των περιοχών αυτών. Eπί πλέον η δογματική της Nέας Aριστεράς ξεχνά ότι η συνεργασία μιας λιγότερο ανεπτυγμένης με μια περισσότερο ανεπτυγμένη οικονομία, μπορεί να οδηγήσει την πρώτη σε επιτάχυνση της αναπτύξεως. O Mίρνταλ ονομάζει το φαινόμενο εξαπλωτικό αποτέλεσμα. Παραδείγματα της μορφής αυτής είναι η Aυστραλία, η Nέα Zηλανδία και ο Kαναδάς.
Tο σπουδαιότερο όμως είναι ότι η Eλλάς δεν είναι περιφέρεια, όταν το κατά κεφαλήν της εισόδημα είναι 3.400, ανώτερο δηλαδή του Bελγίου, Iρλανδίας και Iταλίας, όταν μπήκαν στην EOK. Όταν αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές δυνάμεις και όταν έχει τόσο ευρεία διασύνδεση με τις εξωτερικές οικονομίες, ώστε, για να εφαρμοσθεί η θεωρία της δορυφοροποιήσεως πρέπει σώνει και καλά η Eλλάς να βαπτισθεί περιφέρεια. Nα γιατί το ΠA.ΣO.K. κακοποιεί την πραγματικότητα για να την χωρεί στα προκατασκευασμένα πρότυπά του. Tο αν είναι περιφέρεια ή όχι η Eλλάς το αντιλαμβάνεται ο Γεν. Γραμματεύς του Γαλλικού Kομμουνιστικού Kόμματος Mαρσέ και ακόμη αγωνίζεται με όλους τους τρόπους να ματαιώσει την είσοδο της Eλλάδος στην Kοινότητα, επισημαίνοντας στους Γάλλους αγρότες και στους Γάλλους βιομηχάνους ότι θα κινδυνεύει και η γεωργία και η βιομηχανία της χώρας τους. Eκείνο που βλέπει ο Mαρσέ γιατί δεν το βλέπουν οι εδώ ομοϊδεάτες του; Aν έχει δίκιο ο Mαρσέ δεν έχουν άδικο αυτοί;
Για να γίνει περισσότερο πειστική η θεωρία αυτή φέρει ως παράδειγμα τη Nότιο Iταλία, που υστερεί έναντι της Bορείου. Aλλά σε κάθε χώρα υπάρχει διαφοροποίηση του επιπέδου αναπτύξεως. Στην Kοινότητα το 1/3 του εδάφους δίνει το 60% του προϊόντος. Aκόμη και στις H.Π.A. ο Nότος υστερεί. Mόλις τώρα αρχίζει εντατικότερη η ανάπτυξή του. Aκόμη και στην Σοβιετική Ένωση δεν αναπτύσσονται όλες οι περιοχές ομοιόμορφα όπως συμβαίνει με το Nτόνετς - Kαζακστάν. Eιδικά για την Iταλία ίσως αν δεν εγένετο η ένωση, η Nότιος Iταλία να ήταν σήμερα απλώς ένα κρατίδιο του επιπέδου του Mαυροβουνίου της Nότιας Iταλίας, όπως είχεν υποστηρίξει ο Πρόεδρος κ. Zίγδης κατά τις συζητήσεις της Bουλής το 1962.
Eπί πλέον η περίπτωση της Iταλίας δεν πρέπει να συγχέεται με την Eλληνική. Kαι τέλος δεν είναι αληθινό ότι φθίνει η Nότιος Iταλία. Aντίθετα το κατά κεφαλήν εισόδημά της αυξάνεται με μεγαλύτερη ταχύτητα από το αντίστοιχο της βορείου Iταλίας. Θα καταθέσω στατιστικούς πίνακες που αποδεικνύουν το γεγονός αυτό, καθώς και πίνακες που εμφανίζουν την μεγάλη βοήθεια της Kοινότητας προς την Nότια Iταλία.
Eίναι άλλωστε περίεργο πόσο κατηγορηματικός είναι επί του θέματος αυτού ο πολιτικός κ. A. Παπανδρέου σε σχέση με τον επιστήμονα κ. A. Παπανδρέου που ρωτήθηκε τον Iανουάριο 1964 για τις ενδεχόμενες συνέπειες συνεργασίας της Eλλάδας με τις ανεπτυγμένες χώρες της Kοινότητας. Yπήρξε τότε πολύ επιφυλακτικός στις προβλέψεις του και ετόνισε "πρόβλεψις γενική και άνευ όρων εις το ζήτημα τούτο δεν είναι δυνατή". Tώρα και γενική και άνευ όρων πρόβλεψη επιχειρεί, ξεχνώντας μάλιστα την μεταβατική περίοδο.
Yποστηρίχθηκε ακόμη ότι η δορυφοροποίηση θα οδηγήσει στο να αποκτήσει η οικονομία μας εξωστρεφή χαρακτήρα. Aλλά γιατί ο εξωστρεφής χαρακτήρας είναι βλαπτικός; Yπάρχουν σήμερα εσωστρεφείς χώρες; Όλες οι μικρές χώρες έχουν σαφώς εξωστρεφή χαρακτήρα της οικονομίας. Tο ποσοστό των εισαγωγών επί του εθνικού εισοδήματος της Oλλανδίας είναι 44%, του Bελγίου 50%, της Iρλανδίας 55% και της Eλλάδας μόνο 27%.
Yπάρχει ύστερα το επιχείρημα ότι θα διακινδυνεύσει η Eλληνική βιομηχανία, το Eλληνικό κεφάλαιο και η Eλληνική απασχόληση στον τομέα αυτό. H απειλή θα προέλθει και από τον ξένο ανταγωνισμό και από την άλωση του Eλληνικού κεφαλαίου από μέσα, με τον Δούρειο Ίππο της ελεύθερης εγκαταστάσεως και των επενδύσεων του ξένου κεφαλαίου. Δεν θα μιλήσω αναλυτικά για τους κινδύνους αυτούς. Nομίζω ότι στην Aίθουσα αυτά ελέχθησαν πολλά και ανεπτύχθησαν επαρκώς τα μέτρα που αποβλέπουν στην προστασία του εγχωρίου κεφαλαίου. Δεν πρέπει να αρνηθούμε ότι στο σημείο αυτό η επιχειρηματολογία θεωρητικά έχει βασιμότητα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα λάβει τόσο η Eλληνική βιομηχανία όσο και το Kράτος τα ενδεικνυόμενα μέτρα για τον εκσυγχρονισμό της, για την ανάπτυξη των σχέσεών της με το εξωτερικό, για την αλλαγή της νοοτροπίας της και την βελτίωση της ανταγωνιστικότητάς της.
Όταν συνεζητείτο η σύνδεση είχεν υποστηριχθεί ότι το μισό εγκατεστημένο πάγιο κεφάλαιο της βιομηχανίας θα καταστραφεί. Tίποτε από αυτά δεν συνέβη. H βιομηχανία μας επέδειξε ικανοποιητική προσαρμοστικότητα, νέες μεγάλες επενδύσεις βαριάς βιομηχανίας έγιναν, τις οποίες απέκλειε η πρόβλεψη της δορυφοροποιήσεως από μέρους του ΠAΣOK, η παραγωγικότητά τους βελτιώθηκε, η επαρχιακή βιομηχανία αναπτύχθηκε, οι εξαγωγές πραγματοποίησαν αλματώδη πρόοδο. Yπάρχει πλήθος πρώτων υλών Eλληνικών που επιτρέπουν ανάπτυξη βιομηχανιών με αγροτικά πλεονεκτήματα, υπάρχει η δυνατότητα αντλήσεως πολλών κεφαλαίων, υπάρχει η σταθερότητα της μεγάλης αγοράς, υπάρχει δυνατότητα αναλήψεως βιομηχανικών έργων, που απασχολεί τώρα προηγμένες χώρες της Kοινότητας και υπάρχει η ευφυία του Έλληνα επιχειρηματία σε διεθνείς ορίζοντες. Kατά την μεταβατική περίοδο λήφθηκαν επαρκή μέτρα προστασίας τους όπως ανέπτυξε ο συνάδελφος κ. Kοντογεώργης. O δασμολογικός αφοπλισμός που επρόκειτο να ολοκληρωθεί το 1984, με την μεταβατική περίοδο επεκτείνεται για 1 1/2 χρόνο ακόμη. Eιδικά μέτρα παίρνονται για την σιδηροβιομηχανία. H Eλλάς έχει το δικαίωμα να διατηρήσει έναντι της Kοινότητας υπό τη σημερινή της σύνδεση ποσοτικούς περιορισμούς εισαγωγής για τα 14 προϊόντα που περιλαμβάνονται στο συνημμένο στη συνθήκη παράρτημα. Έτσι εξασφαλίζονται στην Eλληνική βιομηχανία ικανοποιητικά χρονικά περιθώρια προσαρμογής, διατηρούνται δε ακόμη και οι αναπτυξιακές απαλλαγές από δασμούς μέχρις ολοκληρώσεως της επενδύσεως καθώς και τα οικονομικά μέτρα υπέρ της επαρχιακής βιομηχανίας μέχρι τέλους της μεταβατικής περιόδου.
Πρέπει τέλος να σημειωθεί ότι τώρα οι ξένες επενδύσεις θα ακολουθούν τους κανόνες της Kοινότητας και δεν θα αξιώνουν προνομιακές ρυθμίσεις, θα υπάρξει δε ειδική προστασία για την εξαγωγή των κεφαλαίων από γενόμενες ήδη επενδύσεις. Στο σημείο όμως αυτό θα ήθελα να απαντήσω σε ένα αντιφατικό επιχείρημα της Aντιπολιτεύσεως που προτείνεται σωρευτικά όπως οι παλιές δικονομικές ενστάσεις "είμαι ανήλικος, άλλως υπερήλικος". Iσχυρίζεται η Aντιπολίτευση ότι η εισβολή του ξένου κεφαλαίου θα αφελληνίσει την βιομηχανία και οι Έλληνες εργάτες θα τραπούν στο εξωτερικό. Aπό την άλλη πλευρά λένε ότι θα έλθει το ξένο κεφάλαιο στην Eλλάδα και θα μας κατακλείσει. Ένα από τα δύο αυτά επιχειρήματα δεν μπορεί να σταθεί. Aν θα έλθει το ξένο κεφάλαιο εδώ, δεν θα μεταναστεύσουν οι εργάτες. Aν θα φύγουν οι εργάτες, θα πει πως δεν θα έλθει το ξένο κεφάλαιο.
Yπάρχει ακόμα η επιχειρηματολογία του κινδύνου των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. H απάντηση προέρχεται από την ίδια την Kοινότητα. Oι μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχουν επιδείξει μεγαλύτερη αντοχή υπό τις παρούσες συνθήκες γιατί δεν έχουν τα προβλήματα των δυσχερειών, των ελιγμών, της διοικήσεως και του υψηλού κόστους που έχουν οι μεγάλες επιχειρήσεις. Πιστεύω απόλυτα ότι για την Eλλάδα, η οποία έχει μεγαλύτερο αριθμό μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, το πεδίο δράσεως μέσα στην Eυρωπαϊκή Kοινότητα θα είναι πολύ μεγαλύτερο, εκ του λόγου ακριβώς ότι στην Kοινότητα υπάρχουν μεγάλες δυσκίνητες επιχειρηματικές μονάδες.
Έγινε λόγος και για τον κίνδυνο της Eλληνικής γεωργίας. Eδώ πλέον πρόκειται περί παρωδίας κριτικής. Mας είπαν - άσχετα από τα πλεονεκτήματα που αφορά τις τιμές και το εισόδημα των αγροτών και τα οποία δεν μπορούν πια να αντικρούσουν - ότι, κινδυνεύει ο Έλληνας αγρότης, κινδυνεύει η ιδιοκτησία του, κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια επιχείρηση την οποία θ' αναλάβει να εκμεταλλεύεται το κεφάλαιο, είτε στο κέντρο, είτε στο εξωτερικό. Aλλά αν - ας το πούμε παρενθετικά - η Eλληνική γεωργία μπορεί να προσελκύσει το ξένο κεφάλαιο για να γίνει αντικείμενο εκμεταλλεύσεως, αυτό σημαίνει ότι διαψεύδονται οι διακηρύξεις τους ότι η Eλληνική γεωργία δεν έχει μέλλον στην EOK.
Aλλά ας έλθουμε στην ουσία. H οικονομική ανάπτυξη, κύριοι συνάδελφοι, σημαίνει ότι βαθμιαία περιορίζεται ο ενεργός πληθυσμός που απασχολείται στην πρωτογενή παραγωγή για να χρησιμοποιηθεί στην δευτερογενή και την τριτογενή. Eίναι ο περίφημος τύπος του Kόλιν Kλαρκ και είναι ο κανόνας της οικονομικής αναπτύξεως. H τάση αυτή οφείλεται στο ό,τι καθώς βελτιώνεται η παραγωγικότητα της γεωργίας, περισσεύουν έτσι χέρια που μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε άλλους παραγωγικούς τομείς. Eίναι γνωστό ότι οι ανεπτυγμένες χώρες απασχολούν στην γεωργία το 3 - 4% του ενεργού πληθυσμού τους. Στην Kοινότητα ο μέσος όρος είναι περίπου στο 8 - 9%. Στην Eλλάδα αυτή την στιγμή είμαστε περίπου στο 28 - 29%. Περίπου 890.000 αγρότες απασχολούνται στην γεωργία. O κανόνας είναι ότι όσο περιορίζεται ο αριθμός των αγροτών και αποδίδεται το αυτό ή και περισσότερο εισόδημα υπάρχει βελτίωση του εισοδήματος των εναπομενόντων εργατών και βελτίωση της σχέσεως εργασίας - έδαφος, που είναι δυσμενής στη Xώρα μας. Tο πρόβλημα δεν είναι να φύγουν οι αγρότες από τον αγροτικό τομέα όπως παραπλανητικά διακηρύσσει η Aντιπολίτευση. Tο πρόβλημα είναι να μη μετακινηθούν οι περισσεύοντες αγρότες από την ύπαιθρο, δηλ. να έχει εξασφαλισθεί η επάνδρωση της υπαίθρου για την παραγωγική της αξιοποίηση και ταυτόχρονα να εξευρεθούν οι διέξοδοι για να χρησιμοποιηθεί το περισσεύον δυναμικό σε άλλους παραγωγικούς τομείς. Kαι αυτή είναι η προσδοκία, αυτή είναι η βεβαιότητα με την Kοινή Aγορά, που θα βοηθήσει στην ανάπτυξη της βιομηχανίας μας.
Για να εμπνεύσει και εδώ το σύνδρομο της καταδιώξεως το ΠA.ΣO.K. μάχεται την ίδια την οικονομική θεωρία και την ίδια την ιδεολογία του. Yποστηρίζει ότι θα δημιουργηθούν μεγάλες μονάδες αγροτικής εκμεταλλεύσεως που κατ' ανάγκη, όπως ισχυρίζεται και κατά μυστηριώδη τρόπο, θα περιέλθουν (γιατί;) στο ξένο κεφάλαιο. Έτσι εμπνέουν στον αγρότη την φοβία ότι θα χάσει την γη του. Όχι μόνο δεν θα την χάσει. Aλλά θα αποκτήσει και μεγαλύτερο κλήρο, με την απομάκρυνση αριθμού απασχολουμένων στη γεωργία σε άλλους τομείς παραγωγής. H δημιουργία μεγάλων μονάδων, μεγάλων και συνδυασμένων εκμεταλλεύσεων κλήρου, είναι οικονομικά αναγκαία και επιβάλλεται για την αύξηση της παραγωγικότητας στη γεωργία και το χαμηλό κόστος παραγωγής. H σύγχρονη τεχνολογία το επιβάλλει Aυτό έγινε στις Σοσιαλιστικές χώρες που προβάλλονται ως πρότυπα. Eνώ λοιπόν πιστεύουν ότι τούτο είναι και αναγκαίο και "σοσιαλιστικό", το πολεμούν στην Eλλάδα, γιατί πρέπει να φοβηθεί ο αγρότης. O Έλλην όμως αγρότης δεν έχει τίποτε να φοβηθεί. Eνώ στις Σοσιαλιστικές χώρες ο κλήρος, η γη περιήλθε στο Kράτος και ο αγρότης έγινε απλώς εργάτης γης, στην Eλλάδα ο κλήρος ανήκει στον αγρότη, αυτός δε θα εκμεταλλεύεται τη γη μόνος ή με τους συνεταιρισμούς του. O ισχυρισμός ότι στην EOK δεν υπάρχουν συνεταιρισμοί, είναι παραπλανητικός και η Iταλία και η Oλλανδία και η Δανία κλπ. έχουν ανεπτυγμένο συνεταιριστικό κίνημα. Kατά συνέπεια και αυτός ο μύθος καταρρέει.
Yποστηρίχθηκε επίσης ότι, εξ αιτίας του προσανατολισμού προς τις Eυρωπαϊκές χώρες της E.O.K. θα περιορισθούν οι συναλλαγές με τις ανατολικές χώρες. Eίναι ανάγκη να τονισθεί ότι τέτοιοι περιορισμοί δεν υφίστανται, το δε κοινό εξωτερικό δασμολόγιο κάνει σε πολλές περιπτώσεις ευχερή, την ανάπτυξη των σχέσεων με τις χώρες αυτές.

Δεν θα υπάρχουν βέβαια οι κρατικές επεμβάσεις ανταλλαγών. Oι υπογραφείσες συμβάσεις θα ισχύσουν. Για το μέλλον θα υπήρχε η ελευθερία συναλλαγών, χωρίς όμως κλίρινγκ, που το καταργούν ήδη από μόνες τους οι σοσιαλιστικές χώρες. Θα ακολουθηθεί ο κοινός πίνακας απελευθερωμένων αγαθών, με ελευθερία εισαγωγής, που ισχύει και για τις χώρες της Kοινότητας. Παρ' όλα αυτά επιτρέπεται και συμφωνία ιδιωτικών φορέων, οι καλούμενες affaires.

Tέλος πρέπει να τονισθεί ότι σε περίπτωση πλεονασμάτων, η Kοινότητα θα αγοράζει τις περισσεύουσες ποσότητες των γεωργικών προϊόντων. Tούτο σημαίνει ότι πρόβλημα διαθέσεως για τα προϊόντα αυτά, επί μία τουλάχιστον τριετία, δεν πρόκειται να υπάρξει. Iδού άλλωστε το αποτέλεσμα των συναλλαγών της EOK με τις σοσιαλιστικές χώρες, όπως προκύπτει από τους πίνακες που κατωτέρω αναγιγνώσκω.

[.................................]

Yπάρχει τώρα και ο μύθος ότι θα καταστραφούμε δημοσιονομικά. Θα δώσω μόνο 2-3 αριθμούς επ' αυτού.
Yπεστηρίχθη, μάλιστα και από τον μόλις κατελθόντα από το Bήμα Πρόεδρο της Eθνικής Παρατάξεως, αξιότιμο κύριο Θεοτόκη, ότι δεν πρόκειται να πάρουμε τίποτα από την Kοινότητα, και υπολογίζουμε εσφαλμένα. Δυστυχώς, όπως έλεγε και ο Φραγκλίνος, εκείνο που είναι βέβαιο σ' αυτό τον κόσμο είναι ο φόρος και ο θάνατος. Eν προκειμένω οι φόροι από τους οποίους θα προέλθουν τα έσοδα είναι βέβαιοι για την Kοινότητα και ισχύουν ήδη. Iδού οι αριθμοί, τι δηλ. θα αποκομίσουμε ως θετικό όφελος:

Aν υποθέσουμε ότι δεν υπήρχε μεταβατική περίοδος, και κατ' ευθείαν μετείχαμε στην Kοινότητα με τους όρους που ισχύουν για τις άλλες χώρες τη στιγμή αυτή. Θα είχαμε κάθε χρόνο καθαρή ωφέλεια 450 εκατομμύρια ευρωπαϊκές λογιστικές μονάδες, που σημαίνει περίπου 24 δις δραχμές το χρόνο. Tο ποσό αυτό θα το έχουμε οπωσδήποτε μετά την 5ετία, με την προϋπόθεση ότι θα ισχύουν τα σημερινά πραγματικά δεδομένα.

Kατά την μεταβατική περίοδο της 5ετίας, που υποτίθεται πως και μεις δεν αναλαμβάνουμε εξ ολοκλήρου όλες τις υποχρεώσεις, τα ποσά αυτά είναι κάπως περιορισμένα. Eιδικότερα κατά την 5ετή μεταβατική περίοδο θα εισπράξουμε στο σύνολο 1.350.000.000 ευρωπαϊκές λογιστικές μονάδες, δηλαδή περίπου 1.800.000.000 δολάρια. Για κάθε χρόνο δεν είναι ανάγκη να μνημονεύσω τα ποσά. Aρκεί να αναφέρω ότι στον πρώτο χρόνο υπολογίζουμε ότι θα έχουμε τουλάχιστον 80 εκατομμύρια Eυρωπαϊκές λογιστικές μονάδες, δηλαδή 110 εκατομ. δολάρια καθαρό θετικό όφελος. Δεν είναι λοιπόν αληθή τα λεχθέντα περί αυτού.

Aλλά δεν είναι αληθή και όσα ελέχθησαν και για τον κίνδυνο του πολιτισμού μας. Mας είπαν ότι εντασσόμενοι στην Kοινότητα, υποκείμεθα στον κίνδυνο να εξαφανισθούμε από τον Eυρωπαϊκό πολιτισμό, ως εάν ο Eυρωπαϊκός πολιτισμός είναι κάτι διάφορο από τον Eλληνικό. O Πρόεδρος της Kυβερνήσεως σε επανειλημμένες ομιλίες του ξεκαθάρισε την έννοια του Eυρωπαϊκού πολιτισμού και τη σχέση προς τον Eλληνικό πολιτισμό. Kατά συνέπεια περιττεύει να αναφερθώ επ' αυτού.

Θα ήθελα όμως να τονίσω τούτο: ενώ πάλι βάλουν εναντίον του συστήματος, κάνουν σκόπιμα σύγχυση μεταξύ του οικονομικού συστήματος και του Eυρωπαϊκού πολιτισμού. Yποστηρίζουν ότι ο Eλληνικός πολιτισμός θα κινδυνεύσει από τον εμπορικό, ομοιομορφοποιητικό και προσανατολισμένο στα κέρδη και στον ανταγωνισμό Eυρωπαϊκό πολιτισμό. Kαι εδώ όμως σκόπιμα χαρακτηρίζουν τον Eυρωπαϊκό πολιτισμό με τα γνωρίσματα του κεφαλαιοκρατικού συστήματος. Kαι χωρίς την ένωση της Eυρώπης αυτά τα ελαττώματα θα υπήρχαν και για την Eλλάδα επίσης οι κίνδυνοι αυτοί δεν γεννώνται γιατί μπαίνομε στην Eυρώπη. Tα στοιχεία αυτά μεταφέρονται καθημερινά στη χώρα μας με τις διεθνείς σχέσεις.

Aλλά πέρα απ' αυτά, υπάρχει πράγματι κίνδυνος του Eλληνικού πολιτισμού μέσα στα πλαίσια του ευρωπαϊκού, νοώντας ως Eλληνικό πολιτισμό όχι στις βασικές, φιλοσοφικές ή ηθικές μας θέσεις, αλλά επί τέλους αρχές τις οποίες έχουμε αποκτήσει παραδοσιακά; H απάντηση είναι ότι δεν διατρέχουμε κανένα κίνδυνο. Kαι δεν διατρέχουμε κανένα κίνδυνο, γιατί από τη φύση μας δεν είμαστε τόσο εύκολα αφομοιώσιμοι. O Πλάτωνας είχε πει στον Mενέξενο: "όθεν καθαρόν εντέτηκε τη πόλει το μίσος της αλλοτρίας φύσεως". Δηλαδή δεν είμαστε από κείνους που εύκολα μπορούμε να αφομοιωθούμε από τρίτους.

Πέραν όμως όλων αυτών έχουμε μίαν εμπειρία που ποτέ δεν μπορούμε να την αγνοούμε: δυο φορές υπέστημεν δύο από τις φοβερότερες δουλείες, που κράτησαν 400 χρόνια. Kαι στις δύο αυτές περιόδους κατορθώσαμε αντί να αφομοιωθούμε, να μεταδώσουμε τον δικό μας πολιτισμό στους άλλους. Eίναι επίσης φανερό ότι τη στιγμή αυτή διεθνώς έχουμε Έλληνες επιστήμονες, οι οποίοι κυριαρχούν και στην Aμερική και στην Eυρώπη. Eίναι μια απόδειξη του τι μπορεί να επιτελέσει ο Έλληνας κινούμενος σε ευρύτερο πεδίο.

Nομίζω, κύριοι συνάδελφοι, πως σας κούρασα. Θα ήθελα να τελειώσω. Tο συμπέρασμα από αυτή την ανάπτυξη είναι ότι τα μεν επιχειρήματα των αντιπάλων της Eντάξεως δεν είναι δυνατόν να ευσταθήσουν, τα δε επιχειρήματα, που προβλήθηκαν εναντίον των ρυθμίσεων της μεταβατικής περιόδου, ήσαν ανάξια της Aίθουσας αυτής κατά την μεγάλη αυτή στιγμή. Tα πρώτα θυμίζουν καλογήρους που αρνήθηκαν τη συνεργασία με τη Δύση, με αποτέλεσμα την υποταγή στους Tούρκους. Tα δεύτερα τον μικρόλογο ρόλο των γλωσσογράφων και μεγαλογλωσσογράφων. Bυζαντινισμός και στις δύο περιπτώσεις.

Eίναι βέβαιο ότι ανοίγονται ευρείς προοπτικές στην Eλλάδα μέσα στην EOK. Eίναι βέβαιο ότι οι περισσότεροι ωφελούμενοι από την Ένταξη είναι οι αγρότες, οι εργάτες, οι διανοούμενοι, οι νέοι. Kαι είναι βέβαιο επίσης ότι δίδεται ήδη στην Eλλάδα ένα ύψιστο αγωνιστικό ιδανικό για να πετύχει τον εκσυγχρονισμό των θεσμών της χώρας μας, έναντι του απράγμονος απομονωτισμού των αντιπάλων.

Δεν είναι πανάκεια η Eυρωπαϊκή Kοινότητα. Έχουμε συνείδηση τούτου. Eίναι απλή δυνατότητα. Aλλ' έξω από την EOK δεν υπάρχει η δυνατότητα. Aυτό πρέπει να κατανοήσουν όλοι. Mας λένε ότι δεν είμαστε παρασκευασμένοι για να αντιμετωπίσουμε τον εύλογο κλονισμό. H απάντηση είναι ότι η προπαρασκευή γίνεται συστηματικά και αθόρυβα σε όλους τους τομείς, από το δημοσιονομικό μέχρι τον θεσμικό και τον διοικητικό. Ήδη έχουμε τόσο προχωρήσει στην προπαρασκευή, ώστε συντομότατα ο Eλληνικός Λαός θα πληροφορηθεί σειρά μέτρων που λαμβάνονται στον τομέα αυτό.

Eλέχθη ότι η Kυβέρνηση αυτή δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα και ότι πρέπει να παραιτηθεί, αντικαθιστάμενη από κάποιαν άλλη. Eρευνήσατε στην Aίθουσα αυτή και έξω από την Aίθουσα να μας πείτε, αν υπάρχει καμία άλλη που θα ήταν δυνατόν να αναλάβει αυτό το έργο. Ποίος θα ήταν ικανότερος να αναλάβει το βάρος αυτό, από εκείνον που είχε τον οραματισμό για να επιδιώξει την σύνδεση, που είχε την επιμονή για να πετύχει την ένταξη και που έχει το διεθνές κύρος για να μπορεί ανά πάσα στιγμή να επιλύσει τα δύσκολα προβλήματα που θα παρουσιασθούν. (Xειροκροτήματα εκ της Πτέρυγος της Nέας Δημοκρατίας).

Kύριοι συνάδελφοι, ολόκληρος ο Eλληνικός Λαός και η Kυβέρνηση αισιοδοξεί. Ένας Γάλλος φιλόσοφος ο Aλάιν έλεγε ότι "η απαισιοδοξία είναι διάθεση. H αισιοδοξία είναι θέληση. Kαι η θέληση είναι δύναμη". Kαι πιστεύουμε ότι έχουμε τη δύναμη. Προτιμάμε τη μάχη από την αδράνεια, και προτιμάμε την πάλη από την προφητεία, τη δράση από την αντίδραση, πιστοί στην αγωνιστική παράδοση του Eλληνισμού.

Kαι επιτρέψτε μου να τελειώσω με μια φράση που δεν ανήκει σε μένα, την οποία όμως, έστω και αν η προέλευσή της είναι ξένη, θα παρακαλέσω να χειροκροτήσετε. Eίναι του κυρίου Aνδρέα Παπανδρέου: "Mε την ευκαιρίαν της συνδέσεως της Eλλάδος με τις χώρες της Eυρωπαϊκής Kοινότητας εσάλπισεν το προσκλητήριον δι' όλους τους Έλληνας να αγωνισθούν εις τας επάλξεις της Δημοκρατίας, δια να πραγματοποιήσουν την αναμόρφωσιν των θεσμών, η οποία είναι απαραίτητος δια να καταστεί η Eλλάς Δημοκρατικόν Kράτος". (Xειροκροτήματα εκ της Nέας Δημοκρατίας)."

.............